Home / Blog / Hiep hiep hiep Hoera!! De Hubble ruimtetelescoop wordt 30 jaar!
22 april 2020

Hiep hiep hiep Hoera!! De Hubble ruimtetelescoop wordt 30 jaar!

hubbleinorbit1-2.jpg

Hiep hiep hiep Hoera!! De Hubble ruimtetelescoop wordt 30 jaar!

De Hubble Space Telescope is één van NASA’s meest succesvolle en langst lopende wetenschappelijke missies. Deze ruimtetelescoop is genoemd naar de Amerikaanse astronoom Edwin Hubble en draait sinds de lancering op 24 april 1990 in een cirkelvormige baan rond de aarde op een hoogte van ongeveer 615 kilometer.

De Hubble telescoop wordt gebruikt voor optische waarnemingen en bezit hiervoor camera’s en spectrometers. Hubble heeft na 30 jaar 1,4 miljoen observaties gedaan. Hierdoor konden veel grote mysteries van de astronomie zichtbaar gemaakt worden.

Eén van de bekendste foto's die door de Hubble ruimtetelescoop genomen zijn, is die van de Adelaarsnevel. Deze foto is volgens veel astronomen de mooiste foto ooit genomen van een object in het heelal.


 

 

 

 

 

Waarom is het zo belangrijk om een telescoop in de ruimte te hebben?
De Hubble telescoop heeft allerlei verschillende observatie-instrumenten aan boord. Elk instrument is ontworpen om het universum op een andere manier te onderzoeken. Ze zijn grofweg onder te verdelen in twee belangrijke soorten: camera's, die de beroemde beelden van Hubble vastleggen, en spectrometers, die het licht in kleuren breken voor analyse. Beide soorten instrumenten kunnen apart of samen gebruikt worden om observaties te doen.

Door het ontbreken van een atmosfeer in de ruimte kunnen de camera’s van Hubble haarscherpe opnames van verre astronomische objecten maken.
Ook voor de spectrometers is het ontbreken van de aardatmosfeer cruciaal: de atmosfeer filtert namelijk verschillende soorten – voor ons schadelijke – straling. Straling die ook uitgezonden wordt door allerlei andere zogenaamde deepsky objecten (zoals nevels, sterrenhopen en sterrenstelsels). Deze straling kan ons belangrijke informatie leveren over deze objecten. Telescopen op aarde kunnen deze “informatie” niet opvangen, omdat de aardatmosfeer ze blokkeert.

Wat zijn de belangrijkste ontdekkingen van de Hubble ruimtetelescoop tot nu toe?
Eén van de meest belangrijke ontdekkingen van de Hubble Space Telescoop is de leeftijd van het heelal. Vroeger dacht men dat het universum tussen de 10 en 20 miljard jaar oud was, maar Hubble leerde ons de veel nauwkeurigere berekening van ongeveer 13,8 miljard jaar.
Ook speelde de Hubble telescoop een sleutelrol in de ontdekking van donkere energie, een mysterieuze kracht die de uitdijing van het heelal versnelt.
Daarnaast toonde de Hubble Space Telescope sterrenstelsels in alle fases van hun evolutie waardoor we beter begrijpen hoe deze zich vormen.

De ruimtetelescoop vond proto-planetaire schijven, gas- en stofklompen rond jonge sterren die waarschijnlijk dienen als bouwstenen voor nieuwe planeten. Hij ontdekte ook dat uitbarstingen van gammastralen (m.a.w. vreemde, ongelooflijk krachtige energie-explosies) kunnen plaatsvinden in verre sterrenstelsels wanneer gigantische sterren instorten.
En dit zijn slechts enkele voorbeelden van zijn enorme bijdrage aan de astronomie.

Een telescoop in de ruimte, ging dat allemaal zomaar van een leien dakje?
Het antwoord op deze vraag is nee, absoluut niet.
Na de lancering in april 1990 ontdekte NASA een groot probleem met de hoofdspiegel. Ze was weliswaar met de grootste precisie geslepen, alleen in de verkeerde vorm! De randen van de holle spiegel bleken 4 micrometer (dat is 1/50ste van de dikte van een menselijk haar) te vlak te zijn. Hierdoor werd het licht dat Hubble opving als het ware “uitgesmeerd” waardoor de foto’s veel minder scherp waren. Toch maakte de ruimtetelescoop, zelfs met deze fout, scherpere beelden als met de grootste telescopen op aarde.

Gelukkig was de telescoop ontworpen om periodiek bezocht te worden door astronauten die nieuwe instrumenten en technologie meenamen en reparaties uitvoerden. Zo konden ze, weliswaar pas drie jaar later tijdens de eerste herstelmissie in december 1993, de fout in Hubble’s spiegel corrigeren.

Ook daarna vonden dit soort “servicing missions” plaats. Tussen december 1993 tot mei 2009 werd de ruimtetelescoop 5 keer door astronauten bezocht om herstellingen en verbeteringen uit te voeren. Om Hubble’s levensduur te verlengen werden ondermeer nieuwe batterijen, nieuwe gyroscopen, een nieuwe computer, nieuwe sensoren en nieuw isolatiemateriaal aangebracht. Sommige meetinstrumenten werden volledig vervangen, zelfs extra instrumenten werden geïnstalleerd.

30 jaar, dat is een behoorlijke leeftijd voor zo’n hoogtechnologisch apparaat! Hoe lang kan Hubble nog actief blijven?
Door al de verbeteringen aangebracht tijdens de laatste “servicing mission” in mei 2009, verzekerde NASA dat de Hubble Space Telescoop nog lang in gebruik kon blijven. De telescoop is vandaag – na 30 jaar – nog steeds een technologisch hoogstandje! Maar door de enorme vooruitgang van de astronomische wetenschap de laatste jaren, beginnen astronomen meer en meer vragen te stellen die de Hubble Space Telescope helaas niet meer kan beantwoorden. Een opvolger is dus noodzakelijk. Dat wordt de James Webb Space Telescope.
Desondanks hoopt NASA dat Hubble nog een hele tijd actief kan blijven om samen met de James Webb Space Telescope gecombineerde waarnemingen uit te voeren.

Meer info: https://hubblesite.org/

Een foto van Hubble op jouw verjaardag
Hubble verkent het universum 24 uur per dag, 7 dagen per week. Dat betekent dat hij elke dag van het jaar een fascinerend kosmisch wonder heeft waargenomen, ook op je verjaardag.

Waar keek Hubble naar op je verjaardag? Kom het hier te weten!

Deel jouw Hubble-foto op sociale media via #Hubble30 en #cosmodromegenk!

Afbeeldingen