26 maart 2020

Wie ruimt er de meer dan 8400 ton aan ruimtepuin op?

clearspace-1withcapturedvespapillars.png

Wie ruimt er de meer dan 8400 ton aan ruimtepuin op?

“Stel je voor hoe gevaarlijk het zou zijn om over de zee te varen als alle schepen die ooit zijn vergaan nog op het water zouden drijven. Dat is de situatie nu rond de aarde en dat kan zo niet blijven doorgaan.”
Een trieste maar correcte vaststelling van Jan Wörner, algemeen directeur van ESA.

Huidige toestand
Er draaien bijna 2000 satellieten om de aarde. Deze zijn heel nuttig voor ons want ze verzorgen onze communicatie, houden onze aardbol in de gaten en laten ons de ruimte verkennen. Maar als zo’n satelliet kapot gaat, een storing krijgt of niet meer nuttig is, blijft deze vaak in een baan rond de aarde draaien en wordt ze ruimtepuin.

Op dit moment wentelen er zo’n 3000 kapotte satellieten rond de aarde. Als je dan weet dat er de komende jaren naar verwachting nog duizenden satellieten gelanceerd worden die ooit ook eens ruimterommel worden, dan besef je wel dat het een groot probleem wordt.
Denk daarbij bijvoorbeeld aan de komst van gigantische commerciële projecten zoals het Starlink project van SpaceX dat uit vele duizenden satellieten bestaat.
Zelfs als we vandaag zouden stoppen met alle raketlanceringen, dan blijft de hoeveelheid ruimteafval groeien. Dat komt omdat objecten in de ruimte met elkaar in botsing komen, in meerdere stukken breken en zo nog meer ravage veroorzaken.  
Ook voor astronomen is ruimteafval enorm hinderlijk aangezien dit langdurige waarnemingen kan verstoren.
 

Oplossing in de maak?
Ruimtevaartagentschap ESA wilt graag een oplossing voor dit probleem. En wie weet brengt het Zwitserse start-up bedrijf ClearSpace met hun ruimtesonde ClearSpace-1 wel de redding!
ClearSpace-1 wordt de eerste ruimtesatelliet met als doel om een stuk puin uit een baan om de aarde weg te halen. De lancering is voorzien in 2025. Dan gaat hij op weg naar een onderdeel van een ESA Vega-raket, een zogenaamde Vespa (Vega Secondary Payload Adapter).
Deze Vespa is in 2013 door zijn raket uitgeworpen en in een baan rond de aarde achtergelaten. De afmeting van dit stuk (een oude rakettrap) is vergelijkbaar met die van een satelliet. Ideaal dus als test voor ClearSpace-1.
 

Opruimproces
Hoe zal de opruimactie juist verlopen? Wel, ClearSpace-1 wordt in een baan van 500 km boven het aardoppervlak gelanceerd waar het ruimtetuig allerlei testen zal ondergaan. Dat is iets lager dan het Vespa-ruimtepuin waar hij naartoe moet, want deze cirkelt op een hoogte tussen de 660 en 800 kilometer rond onze planeet.
Nadien gaat de opruimsatelliet op weg naar de Vespa en gebruikt hij vier uitschuifbare robotarmen om de oude rakettrap vast te pakken.
Als dat lukt, worden beide objecten naar beneden gehaald. Ze raken de atmosfeer van de aarde en branden daar volledig op. Een zeer doeltreffende manier om ruimterommel op te ruimen.

Indien dit concept slaagt, wil ESA met de ClearSpace satellieten in de toekomst meerdere objecten tegelijkertijd vastgrijpen en laten opbranden. To be continued…

Afbeeldingen