Home / Cosmodrome / Sterrenwacht / Waarnemingskalender / Waarnemen in december 2018

Waarnemen in december 2018

Waarnemen in december 2018

Alle tijdstippen zijn uitgedrukt in UT. Om deze om te zetten in lokale wintertijd moet je er 1 uur bij tellen en voor de zomertijd 2 uur.

Mercurius
De planeet is ’s morgens in het zuidoosten zichtbaar. Verwar Mercurius niet met de veel helderdere Venus of met Jupiter die vanaf half december terug zichtbaar wordt.
Op 5 december, omstreeks 6h50m staat de maansikkel op 8° van Mercurius. De conjunctie gebeurt pas om 21h en is niet zichtbaar vanuit België.
Op 15 december bereikt Mercurius haar grootste westelijke elongatie. De planeet staat nu schijnbaar het verst van de Zon aan de ochtendhemel.
Op 21 december om 15h staat Mercurius op 0°52’ ten noorden van Jupiter. Het duo moet ’s morgens laag in het zuidoosten opgezocht worden kort voor de dag aanbreekt.

Venus
Schittert als ochtendster in het zuidoosten aan de hemel. In de tweede helft van de maand komt Venus 4 uur vroeger dan de Zon op.

Mars
De rode planeet kan ’s avonds eerst in het zuiden en later op de maand in het zuidwesten terug gevonden worden. De planeet blijft zich verwijderen van de aarde waardoor haar helderheid langzaam afneemt.
Op 3 december staat de Mars in kwadratuur. Dat betekent dat vanuit de aarde bekeken de planeet op 90° van de Zon staat aan de hemel. Aangezien dit het avondkwadratuur is betekent dit dat je met kleinere telescopen geen nuttige waarnemingen meer kan verrichten van het oppervlak.
Op 7 december om 15h staat Mars op slechts 0°02’ ten noorden van Neptunus. Deze erg nauwe samenstand gebeurt overdag. Omstreeks 18h wordt Mars pas zichtbaar aan de hemel. Op dat ogenblik staat Neptunus op 0°07’ van Mars. Dat is nog steeds dicht bij elkaar. Terwijl Mars in de telescoop een klein schijfje is zal Neptunus enkel als een heldere, blauwachtige ster zichtbaar zijn.

Jupiter
Omstreeks 13 december verschijnt de reuzenplaneet weer aan de ochtendhemel. Aan het eind van de maand komt Jupiter al meer dan 2 uur voor de Zon op.

Saturnus
De planeet met de ringen nadert de Zon en verdwijnt begin december ’s avonds in de zonnegloed.

De Maan
NM: 7 december; EK: 15 december; VM: 22 december; LK: 29 december
Apogeum: 12 december (405 177 km); perigeum: 24 december (361 062 km)
Op 3 december kan je ’s morgens genieten van een mooie samenstand van de maan, Venus en Spica. Om 4h staat de maan 7° ten noorden van Spica.
Op 14 december om 24h staat de maan 4° ten zuiden van Mars. Bekijk het tweetal voordien aan de avondhemel.
Op 21 december om 8h staat de maan op 2° ten noorden van Aldebaran.
22 december: Mid-winter Volle Maan. Vandaag is de maan volledig verlicht. Bovendien is de winter net begonnen. De Zon staat dan ’s middags op haar laagste punt boven de horizon. Aangezien de maan recht tegenover de Zon staat bij Volle Maan staat ze nu zeer hoog boven het zuiden te middernacht. In onze streken blijft de Volle Maan nu 16 uur lang boven de horizon!
Op 26 december om 17h staat de maan 3° ten noorden van Regulus. Bekijk het duo na middernacht.

Meteoren
In de nacht van 14 op 15 december bereiken de Geminiden hun maximum. Deze zwerm produceert dan 90 meteoren per uur. Dat is net iets meer dan de beter gekende Perseïden in augustus. Toch is er een verschil. De radiant, het vluchtpunt van waaruit de meteoren lijken te komen, staat in dit geval zeer hoog aan de hemel. Dat wil zeggen dat er dubbel zovezel meteoren per uur zichtbaar zijn bij de Geminiden dan bij de Perseïden. Bovendien zijn het trage meteoren. De meeste, jaarlijks terugkerende meteoorzwermen zijn deeltjes die door een komeet werden uitgestoten. De Geminiden zijn echter afkomstig van de planetoïde 3200 Phaethon. Aangezien de maan nog net niet in het eerste kwartier staat zal deze ’s avonds een beetje storen maar na middernacht, als het maximum verwacht wordt is dat niet meer het geval.
Op 22 december bereiken de Ursiden hun maximum. Met slechts maximaal 15 meteoren per uur en een Volle Maan zullen er heel weinig meteoren zichtbaar zijn.

Kometen
Op 16 december om 17h nadert komeet 46P/Wirtanen de aarde tot op 0,078 AE (12 miljoen kilometer). De komeet zal dan volgens de voorspellingen magnitude 3,5 halen. Dat wil zeggen dat deze in principe met het blote oog zichtbaar zal zijn. Het probleem is dat deze komeet in het verleden een zeer diffuus uiterlijk bezat. Daardoor is het nog maar de vraag of hij met het blote oog zichtbaar is. Bovendien zal de maan lichtjes storen. Met een binoculair of een kleine telescoop moet het echter wel lukken. De komeet staat dicht bij de bekende sterrenhoop Plejaden. De komeet staat dan dichtbij deze sterrenhoop in de richting van de Hyaden.

Bron: Hemelkalender 2018, (c) VVS
De Hemelkalender 2018 is te koop in het bezoekersonthaal van Kattevennen-Cosmodrome aan €12.5/stuk.