Waarnemen in december 2021

Waarnemen in december 2021

Alle tijdstippen zijn uitgedrukt in lokale tijd, dit is Midden-Europese Tijd, MET!

De hele maand zijn vier planeten, min of meer op één lijn ’s avonds in het zuidwesten te zien; vanaf het zuidwesten naar het zuiden zijn dat: Venus, Saturnus, Jupiter en zelfs Neptunus en tegen het eind van de maand komt Mercurius hier nog bij.

Mercurius
Tijdens de laatste dagen van het jaar is Mercurius laag in het zuidwesten aan de avondhemel te zien. Op 27 december staat de planeet bijna 5° onder de heldere Venus. Op 31 december staat ie zo’n 7° links van Venus.

Venus
’s Avonds na zonsondergang opvallend te zien in het zuidwesten.

Mars
Tegen het einde van december is Mars in de late ochtendschemering terug zichtbaar. Kijk een uur vóór zonsopkomst, laag in het zuidoosten. Op 31 december staat de planeet, 7° linksonder van de Maan.

Jupiter en Saturnus
Beide planeten zijn ’s avonds te zien. Maar tegen het einde van de maand is Saturnus tot 2 uren na zonsondergang zichtbaar. Jupiter is dan tot nog 4 uren na zonsondergang te zien.

Uranus
Uranus staat in het sterrenbeeld Ram en gaat pas na middernacht onder; zoek hem op met kleine telescoop en blijft zichtbaar aan de avondhemel.

Neptunus
De planeet bevindt zich in het sterrenbeeld Waterman en gaat, tegen het einde van het jaar, tot een 5-tal uren na de Zon onder. Gebruik een middelgrote telescoop.

Maan
NM = 4 december, EK = 11 december, VM = 19 december, LK = 27 december

Tijdens de schemeravonden van 7 tot 9 december schuift de maansikkel onder de haast op één lijn gepositioneerde planeten. Elke avond staat de Maan zo’n 10° tot 7° links van achtereenvolgens de heldere Venus, Saturnus en Jupiter.

Op 10 december staat de Maan zo’n 7° ten zuiden van Neptunus. Op 15 december passeert de Maan zo’n 5°

Meteoren
Van 7 tot 16 december zijn de Geminiden actief en lijken vanuit het sterrenbeeld Tweelingen te komen; vandaar hun naam. Deze vrij heldere meteoren zijn zichtbaar zodra het donker wordt maar zijn best waar te nemen tijdens de tweede helft van de nacht. Ze bereiken hun maximum op 14 december; je kan dan elk uur een 120-tal meteoren kunnen zien. In de tweede helft van die nacht staan de Tweelingen het hoogst aan de hemel en zal de maan niet storen!

Komeet C/2021 A1 Leonard
Op 3 januari 2021 heeft Gregory Leonard deze komeet ontdekt vanaf het Mount Lemmon Observatory, maar was toen nog heel lichtzwak, nl. magnitude 18! Vanaf begin december kan je deze komeet beginnen te spotten. Eerst nog met een kleine telescoop en vanaf 5 - 6 december kan je reeds proberen met een verrekijker. Hij zou op zijn helderst zijn rond 8 – 9 december bij een voorlopig voorspelde helderheid van magnitude 6 à 5,5. De komeet bevindt zich begin december in de Jachthonden en beweegt zich in de richting van Bootes (Ossehoeder) en Ophuichus (Slangendrager). Zoek en bekijk hem ’s morgens in het oosten tot zonsopkomst. Het kijkvenster is in begin december vanaf 1h; op 6 december vanaf 2h en dan verkort het kijkvenster snel tot op 13 december, dan kan je hem nog proberen te spotten laag aan de horizon en net vóór zonsopkomst. Op 3 december staat de komeet heel dichtbij de sterrenhoop M3. Reeds gemaakte foto’s vertonen een klein duidelijk staartje. Voor meer details raadpleeg o.a. hier

Opvallend
Het majestueuze sterrenbeeld, Orion de jager, komt na zonsondergang steeds vroeger boven de oostelijke horizon. Hij prijkt dan de hele nacht aan de hemel en het sterrenbeeld lijkt op een grote zandloper en kondigt de winter aan. Herken je de zandloper?

De uitdaging
Op 12 december staat de dwergplaneet Pluto op slechts 4’ (boogminuten) ten zuiden van de planeet Venus; dit zijn ongeveer 5 schijnbare Venus-diameters. Pluto heeft een helderheid van slechts magnitude 14! Wie fotografeert deze samenstand met een telescoop?

Begin van de astronomische winter: dinsdag 21 december om 16h59

Meer details en kaartjes van de diverse hemelverschijnselen zijn te vinden in de Hemelkalender 2021 van de VVS (Vereniging Voor Sterrenkunde). Deze is te koop in het Bezoekersonthaal van de Cosmodrome.