Leren oriënteren met een sterrenkaart

International Astronomy Day

Leren oriënteren met een sterrenkaart

Leren oriënteren met een sterrenkaart

De sterren schitteren mooi aan de hemel maar wist je dat je ook perfect je weg kan vinden met de sterren.
Al sinds heel lang hebben mensen geleerd zich te oriënteren met de sterren. Het is natuurlijk ook gewoon leuk om nieuwe sterrenbeelden te ontdekken aan de hemel. Wij leggen hier uit hoe je dat thuis kan doen.

Wat heb je nodig?

Werkwijze:

1) Lijm beide uitgeprinte vellen, elk op een stuk dun karton en laat dit even drogen.

2) Vervolgens knip je de ronde sterrenkaart uit
 

 

 

 

 

 

 

 

 

3) Als laatste knip je de houder voor je sterrenkaart uit (alles wat blauw is)
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4) Je plooit de twee flapjes om zoals aangegeven met de rode lijn en plak ze met plakband aan elkaar zodat de houder niet telkens open springt.


 

 

 

 

 

 

 

5) Je steekt je sterrenkaart nu in de houder. Als je alles goed gedaan hebt, zie je de maanden nu boven de houder uitsteken en in de ronde opening zie je een getekende sterrenhemel. Zorg ervoor dat de sterrenkaart mooi in de houder kan draaien.

6) We zijn klaar met het maken van de sterrenkaart. Nu gaan we leren wat er allemaal op de sterrenkaart staat en hoe het te gebruiken.

Hoe gebruiken?

1) Op de sterrenkaart zelf zie je de maanden van het jaar en de dagen die telkens met 5 vooruit springen en natuurlijk een getekende sterrenhemel in het midden.
Op de houder zie je 2 ringen met uren:

  • Een ring met uren in een zwarte band
  • Een ring met uren onder de zwarte band

2) De uren in de zwarte band geven de wintertijd aan, de uren onder de zwarte band de zomertijd. Heel belangrijk dus dat je weet welke tijd het is op het moment dat je je sterrenkaart gebruikt!!

3) Een kleine herinnering, de zomertijd start op 29/03/2020 en de wintertijd start op 25/10/2020

4) Je kan nu je sterrenkaart draaien naar de dag en het uur dat je zelf wil. Kijk je bijvoorbeeld vandaag, 2 mei 2020 om 23u (Zomertijd!) dan zorg je dat de 2 rode pijltjes over elkaar staan.
 

 

 

 

 

 

 


5) In het midden zie je dan de getekende versie van de sterrenhemel van die avond. Vooraleer we nu aan de slag gaan moet je eerst nog je sterrenkaart oriënteren

Hoe je oriënteren met de sterrenkaart?

1) Je gaat naar buiten met je sterrenkaart

2) Je zoekt de grote beer aan de hemel. De afstand van de buitenste zijde van de steelpan (rood) ga je 5x uitpassen en zo kom je uit bij de Poolster, de ster die het noorden aangeeft.
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


https://www.ketnet.be/programma/x-treem/sterren

3) Vanaf de Poolster trek je een denkbeeldige lijn recht omlaag naar jouw horizon en daar is het noorden. Je draait nu je sterrenkaart + houder (zonder deze te verschuiven) naar de juiste windrichting. De windrichtingen zie je hier staan.
 

 

 

 

 

 

 

 

Aan de slag!
1) Probeer nu de sterrenbeelden die op je kaart staan aan de hemel terug te vinden.

2) Begin altijd met de Grote en de Kleine Beer. Opgelet de Kleine Beer is moeilijker te vinden als de Grote Beer!

3) Sterrenbeelden die makkelijk te vinden zijn in de maand mei:

  • Cassiopeia – tip: de sterren vormen een grote letter ‘W’, laag in het noorden.
  • Leeuw – tip: ga op zoek gaan naar een gespiegeld vraagteken, dat is de kop van de Leeuw, in het zuiden.
  • Zomerdriehoek – tip: 3 heldere sterren vormen de punten van de driehoek. Deze sterren behoren elk tot een sterrenbeeld (de ster Deneb van de Zwaan – Wega van de Lier – Altaïr van de Arend), in het oosten.

 4) Sterrenbeelden die het opzoeken waard zijn:
In het oosten:

  • Boötes of de Ossenhoeder met de oranjekleurige ster Arcturus – deze vindt je door de staartkromming van de Grote Beer te volgen. Het sterrenbeeld ziet er ook uit als een grote vlieger.
  • Corona Borealis of de Noorderkroon – het staat links van Boötes en ziet eruit als een kroontje met de heldere ster Gemma.
  • Hercules – hij staat links van de Noorderkroon en rechts van de ster Wega. Hij ziet eruit als een zandloper.

In het westen:

  • De Kreeft – deze is wat moeilijker en staat rechts van de Leeuw, met een verrekijker zie je daar een groepje sterretjes staan.
  • De Tweelingen – het is een balkvormig sterrenbeeld met de heldere sterren Castor (de bovenste) en Pollux (de onderste).

 En…! Niet te missen…het hele heldere lichtpunt in het westen is de planeet Venus! Deze staat wel niet op de kaart.

 4) Zoals alles geldt ook hier: “Oefening baart kunst!” Begin telkens met de makkelijke sterrenbeelden zodat je vertrouwd wordt met je sterrenkaart en laat je niet ontmoedigen als je eens een ster niet vindt. Veel hangt ook af van de plaats waar je waarneemt. Natuurlijk doe je dit best bij een prachtige heldere hemel, vanop een plek waar het zo donker mogelijk is.

 Je kan deze draaibare sterrenkaart heel het jaar rond gebruiken. Neem je deze sterrenkaart mee op vakantie, weet dat deze kaart best bruikbaar is in België, maar ook in de omliggende landen binnen een straal van 999 km. Opgelet, dit geldt voor de richting oost-west, ga je richting het noorden of zuiden, dan is er een grotere afwijking op je sterrenkaart.