Ruimtesteen boven België neergestort.

Tijdens de ochtend van 22 januari werd, ondanks een licht gesluierde hemel, een vuurbol boven België opgemerkt.
Om 7h52m43s MET konden verschillende mensen gedurende 2 à 3 seconden, een zeer heldere blauwgroene lichtflits opmerken.

Via verschillende kanalen kwamen bijna 200 meldingen binnen en werden de automatische camerabeelden, die in het bijzonder, vuurbollen proberen vast te leggen, geraadpleegd.
En inderdaad, de vuurbol werd door verschillende camera’s vastgelegd, waaronder:

  • de FRIPON-camera (Fireball Recovery and InterPlanetary Observation Network) geïnstalleerd op het dak van de BIRA (Belgisch Instituut voor Ruimte Aeronomie) te Ukkel;
  • een camera in Oostkapelle (NL)
  • vanuit Noorderwijk bij de ESTEC-ESA (European Space Research and Technology Centre - European Space Agency);
  • en zelfs vanuit Cambridge (VK).

FRIPON-camera te Ukkel

All-Sky-beeld vanaf Ukkel (BIRA), de tijd is in Universal Time!

De vuurbol vanuit Almere (NL) gefilmd door Timo De Frys

Tussen Aalst en Dendermonde
Aan de hand van een eerste evaluatie van de beelden, lichtte de meteoroïde op boven de grens van Zeeuws-Vlaanderen met Oost-Vlaanderen ter hoogte van Stekene en ging het in de richting van Aalst.

Het opgloeien gebeurde op een hoogte van 70 km met een snelheid van 16 km/s (57.600 km/h). Toen de vuurbol het aardoppervlak naderde tot op 27 km was de snelheid vertraagd tot 7 km/s (25.200 km/h) en doofde het uit.
De vuurbol bereikte een relatief lage hoogte en dit is een (misschien te optimistische) aanwijzing dat de meteoroïde niet volledig verdampt of verbrand is. Er zijn misschien restanten op het aardoppervlak terecht gekomen. Analyses doen vermoeden dat de meteoriet een paar centimeter groot is en tot zo’n 100 gr zwaar.

Driehoeksmeetkundige berekeningen adhv de gemaakte beelden geven aan dat de dropzone tussen Dendermonde en Aalst ligt, met het centrum van de dropzone nabij Gijzegem en Mespelare.

Detectie vanaf de Cosmodrome:
Ook de BRAMS-meteorendetector op het dak van de Cosmodrome heeft de radioreflectie van de vuurbol, die op iets meer dan 100 km verscheen, gedetecteerd.

Als je dit geluidsbestand aanklikt, kan je het omgevormde radio-reflectiesignaal van de vuurbol horen. De roze tijdslijn komt overeen met het geluid; op 2:43 is de vuurbol.

Op zoek naar de 7-de meteoriet in België?
Tot nu, zijn er slechts 6 (waarvan één letterlijk een grensgeval is) meteorieten in België gevonden, de laatste dateert van in 1971.
Elke dag wordt de aarde getroffen door meer dan 100 ton stof en stenen vanuit de ruimte. Het is restmateriaal waaruit de planeten zijn opgebouwd, materiaal dat nooit de kans kreeg om samen te klitten tot volwaardige planeten of uit elkaar geslagen grote planeetachtige objecten.

De zogenaamde meteoroïden zullen tijdens hun val, afhankelijk van hun grootte en snelheid, de atmosfeer om zich heen samenpersen en zelfs door ionisatie doen opgloeien.
Het lijkt dus dat de meteoroïde in een lichtflits opbrandt, wat we dan meteoor noemen.

Het kleinste ruimtestof en de meest broze meteoroïden zullen door de druk gewoon verdampen en ongemerkt als reststof naar de aarde neerdwarrelen. De grotere exemplaren en deze met een compacte samenstelling veroorzaken bij hun val ook drukhalo om zich heen met ionisatie en oplichting van de geïoniseerde luchtdeeltjes.
De eigenlijke meteoroïde zelf wordt dus niet verhit en bereikt het aardoppervlak intact én ijskoud. Meestal hebben ze een vrij donkere gladde korst dat verbrand lijkt. Deze schijnbare verbrande korst is niet veroorzaakt tijdens de val doorheen de aardse atmosfeer maar door de miljoenen jaren blootstelling aan straling afkomstig van de Zon en uit de kosmos.

Je moet dus op zoek gaan naar een donkere en relatief zware steen. Als je er een magneet naast houdt en ze trekken mekaar aan dan heb je wellicht een ijzermeteoriet gevonden. Maar je moet alert zijn naar sporen van ongewone inslag zoals gebarsten dakbedekkingen, blutsen op het dak van je wagen, gebroken glas van serres enz.
Let ook op anomalieën, zoals een donkere steen in een bed of pad van gele, witte, rode of grijze steentjes in jouw tuin of voortuin. Of op openbare plaatsen met een egale bedekking van betontegels of asfalt waarop een “verloren” steen kan liggen.
Ook een kanshebber is jouw dakgoot; alle steentjes die op jouw dak vallen, kunnen door regen en wind in de dakgoot of in de waterton belanden. Niettemin, het wordt echt zoeken naar een naald in een hooiberg. En... je hebt geluk nodig, véél geluk!

Bronnen:      -    VVS mailinglist
https://www.fripon.org/
https://brams.aeronomie.be/
https://www.imo.net/

Seppe Canonaco